Toelichtingen

Vlottende activa

Voorraden
Bouwgronden in exploitatie worden gewaardeerd tegen vervaardigingsprijs, verminderd met gerealiseerde opbrengsten. De vervaardigingsprijs omvat de direct toerekenbare kosten, waaronder grondaankopen, kosten van bouw- en woonrijp maken en een toerekening van rente. Indien de boekwaarde hoger is dan de verwachte opbrengstwaarde wordt een voorziening voor het verwachte verlies gevormd. Deze voorziening wordt bepaald op basis van de contante waarde van het verwachte resultaat. Winstneming vindt plaats volgens de percentage-of-completion methode, conform het BBV. 
Overige voorraden worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs of lagere marktwaarde.

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
Vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde, onder aftrek van een voorziening voor oninbaarheid.

Liquide middelen en overlopende activa
Liquide middelen en overlopende activa worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

Vaste passiva

Eigen vermogen
Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve, bestemmingsreserves en resultaat van het verslagjaar. Reserves worden gevormd en aangewend op basis van raadsbesluiten. Het eigen vermogen wordt gewaardeerd tegen nominale waarde.

Voorzieningen
Voorzieningen worden gevormd voor verplichtingen, verliezen en risico’s waarvan de omvang op balansdatum redelijkerwijs is te schatten. Voorzieningen worden gewaardeerd tegen nominale waarde, tenzij op grond van wet- en regelgeving waardering tegen contante waarde vereist is. Dotaties aan voorzieningen worden als last in de exploitatie verwerkt. Indien sprake is van achterstallig onderhoud moet hiervoor een voorziening worden gevormd. Pensioenverplichtingen voor (voormalige) wethouders worden gewaardeerd tegen contante waarde op basis van actuariële berekeningen.

Vaste schulden met een rentetypische looptijd langer dan één jaar
Langlopende schulden worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

Vlottende passiva 
Kortlopende schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. 

Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen
Rechten en verplichtingen die niet in de balans worden opgenomen, zoals gewaarborgde geldleningen, worden in de toelichting vermeld. Voor zover leningen door de gemeente zijn gewaarborgd, is buiten de balanstelling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. 

Rente
Rentelasten worden via de rente-omslagmethode toegerekend aan de exploitatie. In beginsel wordt geen rente toegerekend aan reserves en voorzieningen, tenzij dit op grond van vastgesteld beleid of regelgeving is bepaald.

Personeelslasten
Personeelslasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume worden geen voorzieningen gevormd, conform het BBV.
Voor gespaarde verlofrechten wordt een voorziening gevormd indien deze naar verwachting niet van gelijke omvang zijn in opbouw en opname.

Eigen bijdrage op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
Eigen bijdragen op grond van de Wmo worden verantwoord in het jaar waarop de prestaties betrekking hebben. De inning vindt plaats via het CAK.
Door de systematiek te kiezen van het door het CAK laten vaststellen van de eigen bijdragen, heeft de wetgever in feite bepaald dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en de volledigheid van de eigen bijdragen geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dat betekent dat door de gemeenten geen zekerheden over de omvang en de hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen, als gevolg van het niet kunnen vaststellen van de juistheid op persoonsniveau, zoals in het voorgaande is toegelicht. De gemeente zal deze onzekerheid in de jaarstukken moeten noemen, ook al ligt de oorzaak ervan niet bij de gemeente.

Dividendopbrengsten
Dividendopbrengsten van deelnemingen zijn als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld.

Algemene uitkering
Met betrekking tot de algemene uitkering heeft de commissie BBV een stellige uitspraak gedaan. Deze houdt in dat de algemene uitkering in de jaarrekening wordt opgenomen conform de laatste in het jaar gepubliceerde accresmededeling, die is opgenomen in de septembercirculaire van het boekjaar. Daarnaast verwerken wij de uitkomsten van de decembercirculaire in de jaarrekening.

De immateriële vaste activa met een mutatie groter dan € 100.000 in het verslagjaar zijn als volgt:

Het verloop van de materiële vaste activa met economisch nut is als volgt:

De materiële vaste activa met economisch nut met een mutatie groter dan € 100.000 in het verslagjaar zijn als volgt:

Het verloop van de materiële vaste activa met economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven is als volgt:

De materiële vaste activa met economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven met een mutatie groter dan € 100.000 in het verslagjaar zijn als volgt:

Het verloop van de materiële vaste activa met maatschappelijk nut is als volgt:

De materiële vaste activa met maatschappelijk nut met een mutatie groter dan € 100.000 in het verslagjaar zijn als volgt:

Het verloop van de financiële vaste activa is als volgt:

De financiële vaste activa met een mutatie groter dan € 100.000 in het verslagjaar zijn als volgt:

Het verloop van de bouwgrondexploitatie is als volgt:

Algemeen
De waardering van de in exploitatie genomen gronden is gebaseerd op de inzichten zoals bekend bij het opstellen van de jaarrekening 2025. Hierbij is sprake van ramingen die periodiek worden geactualiseerd. Voor uitgangspunten, parameters en risico’s wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid.

Resultaat en voorziening
Het negatief geraamde eindresultaat (contante waarde per 1 januari 2026) bedraagt afgerond € 10.700.

In dit resultaat zijn:
•    afgesloten grondexploitaties met een negatief resultaat van circa € 0,7 mln verwerkt.
•    lopende grondexploitaties met een verwacht tekort van circa € 1,4 mln opgenomen.
Voor het verwachte verlies is een voorziening gevormd van circa € 1,4 mln.

Tussentijdse winstneming
Tussentijdse winstneming vindt plaats op basis van de percentage-of-completion methode (POC), conform het BBV. Het saldo aan tussentijdse winstneming en afgesloten plannen van € 600.000 is toegevoegd aan de algemene reserve ontwikkelingsbedrijf.

De uiteenzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar zijn als volgt:

De voorziening dubieuze debiteuren is als volgt:

De benutting van het drempelbedrag schatkistbankieren is als volgt:

De liquide middelen zijn als volgt:

EMU-saldo
Voor de berekening van het EMU-saldo verwijzen wij naar de paragraaf financiering, onderdeel 4.8 EMU-Saldo.

De overlopende activa zijn als volgt:

Hieronder staat een specificatie van de opgenomen voorschotbedragen die zijn ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die nog van Europese overheidslichamen, het Rijk en overige Nederlandse overheidsinstellingen moeten worden ontvangen.

De toevoegingen en onttrekkingen aan de algemene reserve zijn als volgt:

De toevoegingen en onttrekkingen aan de reserve uitvoering Strategische visie zijn als volgt:

De aard en het doel van de reserves zijn niet gewijzigd ten opzichte van voorgaand jaar en de begroting 2025 en zijn vastgelegd in de nota reserves en voorzieningen. Voor een toelichting op mutaties en afwijkingen wordt verwezen naar de betreffende programma’s en de relevante paragrafen in het jaarverslag.

De voorzieningen betreffen verplichtingen en risico’s waarvan de omvang onzeker is. De voorzieningen zijn gevormd conform de geldende wet- en regelgeving en de nota reserves en voorzieningen. Voor een toelichting op de aard, mutaties en afwijkingen wordt verwezen naar de betreffende programma’s en de relevante paragrafen in het jaarverslag. 

De voorziening pensioen voormalige wethouders lichten we hieronder toe:

De voorziening voor pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers is per 31 december 2025 vastgesteld op basis van de prognose uit het landelijke onderzoek in verband met de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. De uiteindelijke overdracht aan het ABP vindt plaats per 1 januari 2028. De hoogte van de voorziening kan in de tussenliggende periode wijzigen, onder andere als gevolg van renteontwikkelingen, hetgeen kan leiden tot een (gedeeltelijke) vrijval.

De afwijking van per saldo € 161.000 wordt enerzijds met name veroorzaakt door de afkoop van pensioenverplichtingen van een voormalig wethouder (€ 103.000 hogere onttrekking). Anderzijds is sprake van hogere dotatie (€ 264.000) die met name wordt veroorzaakt doordat de voorziening per 31 december 2025 is verhoogd naar de prognose conform de bindende BBV-uitspraak inzake de pensioenovergang naar het APB.

Vaste schulden langer dan één jaar
De vaste schulden met een rentetypische looptijd langer dan één jaar zijn als volgt. Voor een toelichting hierop verwijzen we naar de paragraaf financiering.

De overlopende passiva zijn als volgt:

Hieronder staat een specificatie van de opgenomen ontvangen voorschotbedragen met een specifiek bestedingsdoel van Europese overheidslichamen, het Rijk en overige Nederlandse overheidsinstellingen die dienen ter dekking van de lasten van volgende begrotingsjaren:

De garantstellingen worden als volgt  gespecificeerd:

Inkoopverplichtingen
De gemeente is voor een aantal toekomstige jaren verbonden aan verschillende, niet uit de balans blijkende financiële verplichtingen. Om hier een beeld van te geven zijn in onderstaande tabel de 10 grootste contracten weergegeven. 

Deze kostenramingen zijn exclusief jaarlijkse contractuele indexeringen en zijn reeds opgenomen in de meerjarenbegroting van de gemeente.

De jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume
Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen betreffen aanspraken op toekomstige uitkeringen van huidig of voormalig personeel, zoals vakantiegeld en wachtgeld. Volgens het BBV mogen hiervoor geen voorzieningen worden gevormd wanneer de lasten jaarlijks ongeveer gelijk blijven; deze worden daarom jaarlijks in de exploitatie verwerkt. Voor verplichtingen met fluctuerende bedragen, zoals pensioenen en wachtgeldverplichtingen voor wethouders, dient wel een voorziening te worden gevormd.

Motivering van de conclusie:

Overschrijding lasten
Onrechtmatig op basis van artikel 12 lid 4 van de financiële verordening. Er is sprake van een overschrijding van lasten. Deze zijn altijd onrechtmatig. Daarnaast zijn deze acceptabel of niet-acceptabel. De overschrijding voldoet niet aan de situaties beschreven in artikel 12 lid 5 sub a van de financiële verordening en is daarom niet-acceptabel.

Onderschrijding lasten
Rechtmatig op basis van artikel 12 lid 4 van de financiële verordening. Er is sprake van een onderschrijding van lasten. Dit is in de aard niet onrechtmatig, mits dit tijdig is gemeld aan de gemeenteraad. Afwijkingen die in de jaarrekening aan de raad worden gemeld en toegelicht, worden in deze als tijdig beschouwd. Op basis van artikel 3 lid 4 sub b van de financiële verordening lichten we alle afwijkingen op lasten groter dan € 100.000 of groter dan 50% toe in de jaarstukken. Zie voor de toelichting de toelichtingen in de betreffende sub-programma's

Overschrijding baten
Rechtmatig op basis van artikel 12 lid 4 van de financiële verordening. Er is sprake van een overschrijding van baten. Dit is in de aard niet onrechtmatig, mits dit tijdig is gemeld aan de gemeenteraad. Afwijkingen die in de jaarrekening aan de raad worden gemeld en toegelicht, worden in deze als tijdig beschouwd. Op basis van artikel 3 lid 4 sub b van de financiële verordening lichten we alle afwijkingen op baten groter dan € 100.000 of groter dan 50% toe in de jaarstukken. Zie voor de toelichting de toelichtingen in de betreffende sub-programma's.

Onderschrijding baten
Rechtmatig op basis van artikel 12 lid 4 van de financiële verordening. Er is sprake van een onderschrijding van baten. Dit is in de aard niet onrechtmatig, mits dit tijdig is gemeld aan de gemeenteraad. Afwijkingen die in de jaarrekening aan de raad worden gemeld en toegelicht, worden in deze als tijdig beschouwd. Op basis van artikel 3 lid 4 sub b van de financiële verordening lichten we alle afwijkingen op baten groter dan € 100.000 of groter dan 50% toe in de jaarstukken. Zie voor de toelichting de toelichtingen in de betreffende sub-programma's.

Motivering van de conclusie:

Overschrijding investeringskredieten
Onrechtmatig op basis van artikel 12 lid 4 van de financiële verordening. Er is sprake van een overschrijding van lasten. Deze zijn altijd onrechtmatig. Daarnaast zijn deze acceptabel of niet-acceptabel. De overschrijding voldoet niet aan de situaties beschreven in artikel 12 lid 5 sub a van de financiële verordening en is daarom niet-acceptabel. Op basis van artikel 12 lid 3 van de financiële verordening zijn overschrijdingen binnen het jaarbudget, maar passend binnen het totaalbudget, rechtmatig.

Toelichting
Op basis van artikel 3 lid 4 sub b lichten we alle afwijkingen op geautoriseerde investeringsbudgetten groter dan € 250.000 of groter dan 10% toe in de jaarstukken. Zie voor een nadere uitwerking de toelichting investeringen in de verschillende sub-programma's.
Op basis van artikel 10 lid 3 lichten we de geconstateerde afwijkingen groter dan € 100.000 toe in de paragraaf bedrijfsvoering. Hier is geen sprake van.