Samenvatting

Deze financiële rapportage werkt de begroting 2026 bij op basis van de realisatie en de informatie en verwachtingen die tot en met september 2026 bekend zijn. We lichten de belangrijkste financiële afwijkingen toe. Het doel is niet om de begroting precies sluitend te maken, maar om een zo realistisch mogelijk beeld te geven van de verwachte financiële uitkomst. Ontwikkelingen die nu nog niet bekend zijn, verwerken we in de jaarrekening 2026. Een beperkt verschil tussen de bijgestelde begroting en de jaarrekening is aanvaardbaar, zolang we kunnen uitleggen waardoor dit verschil ontstaat.

Kern
De structurele mutaties verlagen vanaf 2028 de budgettaire ruimte. Het nadeel bedraagt € 485.000 in 2028 en circa € 460.000 per jaar in 2029 en 2030. In 2026 bedraagt het structurele nadeel € 281.000 en in 2027 € 510.000. Volgens het huidige dekkingsvoorstel dekken we de nadelen in 2026 en 2027 uit de algemene reserve.

De rapportage laat voor 2026 een positief saldo van € 7,6 miljoen zien. Dit saldo bestaat vooral uit incidentele voordelen en uitgaven die naar latere jaren verschuiven. Het leidt daarom niet tot structureel meer financiële ruimte.

De volgende ontwikkelingen vallen op:

  • De voorbereiding van projecten vraagt regelmatig meer tijd dan verwacht. Onderzoeken, procedures en externe afhankelijkheden beïnvloeden de planning. Soms speelt ook beperkte capaciteit een rol. 
  • Niet alle beschikbare budgetten blijken volledig nodig in het geplande jaar. Soms vallen uitgaven lager uit dan verwacht. Ook veranderen financiering en omstandigheden gedurende het jaar. 
  • De planning en beschikbare capaciteit sluiten niet altijd aan op de ambities.

Daarom werken we aan een betere samenhang tussen ambities, begroting en uitvoering. De verdere ontwikkeling van de P&C-cyclus (planning en control) en de Visie op Planning & Control helpen daarbij. Ook het collegeprogramma biedt hiervoor een kader. Daarin vertalen we bestuurlijke ambities naar concrete opgaven. Bij investeringen en projecten besteden we extra aandacht aan een goede fasering en een realistische planning.

Structurele financiële ontwikkelingen
De structurele nadelen hebben verschillende oorzaken. We ramen onder meer hogere bedragen voor juridische kosten en tijdelijke onderwijshuisvesting. Ook verwachten we structureel minder opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting voor woningen. Daartegenover staan lagere geraamde energiekosten van het gemeentehuis. Algemene kostenstijgingen verklaren dus niet het volledige nadeel.

Exploitatie 
Het positieve saldo in 2026 bedraagt € 7,6 miljoen. Dit bestaat uit:

  • € 3,9 miljoen aan incidentele voordelen;
  • € 4,0 miljoen aan exploitatiebudgetten die naar latere jaren verschuiven;
  • € 281.000 aan structurele nadelen.

De incidentele voordelen hebben verschillende oorzaken. Een belangrijk deel komt door gewijzigde financiering en het vrijvallen van eerdere reserveringen, bijvoorbeeld bij de CDOKE-middelen en het gemeentefonds. Ook vallen sommige uitgaven lager uit dan verwacht, bijvoorbeeld bij jeugdhulp en leerlingenvervoer. 

In 2026 schuiven we € 4,0 miljoen aan exploitatiebudgetten door. Bij de Ringwalburg vragen archeologische onderzoeken meer tijd dan verwacht. Bij het minimabeleid kost het bereiken van de doelgroep meer tijd. Ook externe ontwikkelingen en beschikbare capaciteit spelen bij sommige activiteiten een rol. De bijbehorende uitgaven verschuiven mee, dus deze bedragen zijn geen netto voordeel.

Investeringen
In 2026 schuiven we € 16,0 miljoen aan investeringsbudgetten door. Daarnaast verhogen we budgetten met € 3,5 miljoen en verlagen we deze met € 1,6 miljoen. Per saldo daalt het investeringsvolume in 2026 met € 14,1 miljoen.

€ 7,5 miljoen aan verschuivingen hangt samen met Spoor 3 van de bestuursopdracht Doorontwikkeling P&C-cyclus. Daarvan is € 6,1 miljoen al verwerkt in de programmabegroting 2027–2030. Deze financiële rapportage legt alleen de bijbehorende aanpassing voor 2026 ter besluitvorming voor.

De verschuivingen hebben verschillende oorzaken. Voorbeelden hiervan zijn het scholencluster Nieuwerkerk en Beweegpark Borrendamme. Soms kiezen we bewust voor een latere uitvoering, bijvoorbeeld om werkzaamheden aan de kademuren in Zierikzee op elkaar af te stemmen of klimaatmaatregelen te combineren met rioolvervanging.

Reserves en voorzieningen
Volgens het huidige voorstel voegen we het positieve saldo van € 7,6 miljoen toe aan de algemene reserve. Afzonderlijke wijzigingen verhogen de reserves met € 2,6 miljoen. De totale reservepositie stijgt daarmee naar verwachting met € 10,2 miljoen.

De voorzieningen stijgen met € 1,4 miljoen. Dit komt vooral doordat we naar verwachting minder uitgeven aan onderhoud van gemeentelijke gebouwen, baggerwerkzaamheden en rioolvervangingsinvesteringen.