Indexerings- en rentepercentages

Algemene indexeringspercentages

Jaarlijks stelt uw raad via de kadernota vast met welke indexerings- en rentepercentages de budgetten in de begroting stijgen en met welk indexeringspercentage de tarieven voor de belastingen worden verhoogd. De basis voor deze percentages halen wij uit het Centraal Economisch Plan (CEP) dat het Centraal Planbureau ieder jaar in maart publiceert. 
Dit jaar brengen de gevolgen van de economische schokken van de coronapandemie als ook de Russische inval in Oekraïne veel onzekerheid met zich mee. Het belangrijkste economische gevolg voor Nederland is op dit moment een hoge energieprijs. De extra stijging van de energieprijzen komt boven op de al forse inflatie. Het Centraal Planbureau (CPB) raamde in maart in het CEP de inflatie (cpi) op 5,2%. Dit was gebaseerd op informatie tot en met januari 2022. Inmiddels is in april de inflatie opgelopen naar 9,6%, wat de grilligheid op dit moment al aangeeft. 
Onzeker is hoe het Rijk de gemeenten via het gemeentefonds gaat compenseren voor deze hoge inflatie. Hierover hopen we in de meicirculaire 2022 meer duidelijkheid te krijgen. Deze circulaire wordt begin juni verwacht. Dit is na de aanbieding van deze kadernota.

Gezien de onzekerheid van zowel de ontwikkeling van de inflatie, als ook de compensatie daarvoor van het Rijk via het gemeentefonds, stellen wij het volgende voor:

a. In deze kadernota rekening te houden met het door het CPB geraamde inflatiepercentage in maart 2022 voor het jaar 2022 van 5,2% en dit te corrigeren op het in de programmabegroting voor 2022 opgenomen prijsindexeringspercentage van 1,4%;

b. Deze verhoging van 3,8% via het prijsindexeringspercentage van 2023 te verwerken in de meerjarenbegroting;

c. Voor de jaren 2024-2026 de ramingen vanuit het CEP van maart 2022 aan te houden;

d. Bij het aanbieden van de programmabegroting 2023-2026 eind september 2022 uw raad scenario’s voor te leggen op basis van de dan actuele inflatiecijfers, de compensatie daarvan via de meicirculaire 2022, de invloed daarvan op de budgettaire ruimte en indien nodig de mogelijkheden qua dekking daartoe.

Indexeringspercentages gemeenschappelijke regelingen

In de algemene bestuursvergadering van 10 februari 2022 heeft de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (VZG) de richtlijn voor de begroting 2023 voor de gemeenschappelijke regelingen (GR) vastgesteld (zie bijlage C). De strikte richtlijn gaat uit van een toegestane inflatiecorrectie in de GR-begroting 2023 van 2,7%. Deze is vanaf 2020 gebaseerd op een gedifferentieerde index die voor 2/3e bestaat uit de indexering voor de lonen en voor 1/3e uit de indexering voor de prijzen. Bij het indienen van de begrotingen van de GR-en beoordelen de begeleidingscommissies de toepassing van deze richtlijn.

Voor 2023 is de bezuinigingsrichtlijn vastgesteld op 0%. Deze richtlijn is aan de orde als twee jaar achter elkaar de algemene uitkering uit het gemeentefonds met gemiddeld 2% per jaar afneemt. De berekening vindt plaats op basis van het accres. 

De VZG heeft de Zeeuwse werkgroep gemeenschappelijke regelingen gevraagd onderzoek te doen naar de berekeningssystematiek van beide percentages. Hierbij vragen zij met name aandacht voor het na-ijleffect van het inflatiepercentage, indien deze in werkelijkheid substantieel afwijkt. Hiertoe komen zij in het 2e kwartaal van 2022 met een voorstel.

Ook voor de GR-en is de ontwikkeling van de inflatie een onzekere factor. Voor de meerjarenraming 2024-2026 gaan we voorlopig uit van 2/3e van de indexering voor de lonen en 1/3e van de indexering voor de prijzen. 

Rentepercentages

De gevolgen van de pandemie zorgen voor een verstoring in de economie, waardoor er inflatie optreedt. Als de inflatie te hard oploopt, is het de taak van de Europese Centrale Bank om haar monetair beleid aan te passen. Zij kan de rentetarieven verhogen om de inflatie af te remmen. Door de oorlog in Oekraïne neemt de onzekerheid over de ontwikkeling van de economie in Europa en in Nederland verder toe. Daarnaast kijkt de Europese Centrale Bank naar wat de invloed is van de economie in Amerika op onze economie. Door het rente verhogende beleid van de Amerikaanse Centrale Bank de afgelopen periode komt de euro meer onder druk te staan. Voor Europa worden ingevoerde goederen en diensten duurder en hierdoor kan de inflatie verder toenemen. Al deze verschillende factoren en de keuzes in het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank kunnen van invloed zijn op de renteontwikkeling. De afgelopen periode (in 2022) hebben we al te maken gehad met rentestijgingen en we weten niet hoeveel de rente en wanneer deze nog verder zal stijgen. Dit betekent dat wij als gemeente met het oog op 2023 met een rentestijging rekening houden. Deze percentages vindt u terug in bijlage B. 
In deze bijlage nemen wij ook de rentepercentages op van de geldleningen die wij verstrekken op grond van de Verordening Stimuleringslening Duurzaamheid Bedrijven en Verenigingen 2020 en de verordening Lening Duurzaam en Langer Thuis 2022.

Voorstel 1

In te stemmen met de in bijlage B opgenomen indexerings- en rentepercentages. Bij het aanbieden van de programmabegroting 2023-2026 uw raad scenario’s voor te leggen op basis van de dan actuele inflatiecijfers, de compensatie daarvan via de meicirculaire 2022, de invloed daarvan op de budgettaire ruimte en indien nodig de mogelijkheden qua dekking daartoe.